پیشینه متد انگلیسی با دوبله
استفاده از ابزار دیداری شنیداری مانند فیلمها و فایلهای صوتی برای یادگیری زبان گرچه متد نسبتا جدیدتری نسبت به روشهای قدیمی مانند روش ترجمه و گرامر محسوب می شود، خود سابقه ای نسبتا دیرینه دارد و اولین بار در دهه 1950 در فرانسه مطرح شد. اما استفاده از این روش برای یادگیری زبان بصورت جدی در دهه 1980 رونق گرفت.
با این همه تولید محتوای دیداری شنیداری مانند زیرنویس، دوبله و غیره توسط خود زبان آموز در جهت یادگیری زبان از سال 2000 به بعد رواج پیدا کرد و از سال 2010 به بعد پژوهش ها در این زمینه گسترش یافت.
لازم به ذکر است که خود واژه دوبله در دو معنا کاربرد دارد، دوبله از زبانی به زبان دیگر، دوبله درون زبانی. بنابراین روشی که ما از آن سخن می گوییم به نوع دوم دوبله یعنی درون زبانی اشاره دارد. این روش از روش سایه یا شدووینگ متمایز می باشد چرا که در روش شدووینگ زبان آموز تنها به تکرار جملات بصورت همزمان یا با اندکی فاصله پس از شنیدن متن می پردازد و در واقع محصول نهایی هم در کار نخواهد بود. شدووینگ تنها روشی برای تمرین است اما در متد دوبله زبان آموز پا را فراتر می گذارد و صدای خود را بجای صدای شخصیت ها قرار می دهد. صدای اصلی برداشته می شود و صدای زبان آموز با همان لحن، واژه ها، و همان ابراز احساسات و حتی با تلاش برای تقلید صدای شخصیت روی تکه فیلم مورد نظر قرار می گیرد و در نهایت نه تنها یک تمرین بلکه یک اثر هنری خلق می شود.
یکی از اولین مطالعات در این زمینه توسط Sanchez-Requena (2016) انجام شد که در آن تاثیر دوبله درون زبانی بر روانی گفتار و تلفظ بر روی زبان آموزان اسپانیایی رده سنی هفده سال و سطح B1-B2 مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که فرایند تکرار و هماهنگ سازی با محتوا باعث افزایش روانی مکالمه، بهبود تلفظ و همچنین اعتماد بنفس در زبان آموزان شده.
در ایران هم در سال 2017 تحقیقاتی در این زمینه توسط کامرانی و رضایی قهرودی (Kamrani and Rezaei Ghahroudi) صورت گرفت. در این تحقیق تاثیر دوبله انیمیشن بر تلفظ شبه بومی مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش گروه آزمایش طی یک دوره سه ماهه در فعالیت هایی مانند تماشای انیمیشن، خواندن زیر نویس و دوبله شرکت کردند در حالیکه گروه کنترل تنها به تماشا و گفتگو درباره فیلم اکتفا کردند.
نتایج تحقیق نشان داد تفاوتهایی معناداری در تکیه، آهنگ و ریتم کلام در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بوجود آمد.
همچنین Lertola and Talavan(2022) کاربرد ترجمه دیداری شنیداری را از زاویه ی دیگر و بر روی آموزش معلمان بررسی کردند.
در این آزمون شرکت کنندگان پس از آشنایی با چارچوب روش ترجمه دیداری شنیداری و انجام فعالیتهای دوبله، به طرح درس هایی بر اساس این روش پرداختند. نتایج این مطالعه نشان داد که مدرسان زبان استفاده از دوبله را برای آموزش شیوه ای انگیزه بخش و کارآمد بعنوان بخشی از پلن آموزشی به شمار می آورند.
یکی از گسترده ترین تحقیقات در این زمینه بر روی پروژه TRADILEX1 (ترجمه دیداری شنیداری بعنوان منبع آموزشی در یادگیری زبانهای خارجی) در اسپانیا توسط Fernández-Costales, Talaván, and Tinedo-Rodríguez (2023) با مشارکت 566دانشجوی زبان انگلیسی در هشت دانشگاه انجام شده است. در این پژوهش 30 طرح درس در پنج دسته بندی زیرمجموعه روشهای ترجمه دیداری شنیداری به شرکت کنندگان ارائه شد. این پنج درس شامل دوبله، زیرنویس گذاری، صداگذاری، توصیف صوتی و زیرنویس مخصوص ناشنوایان بود. نتایج آزمون تفاوت معناداری در مهارتهایی از جمله مهارت شنیداری، درک مطلب، مهارت گفتاری و مهارت نوشتاری نشان داد. بیشترین میزان پیشرفت در مهارت گفتاری تشخیص داده شد. در ضمن دوبله در میان فعالیتهای مورد علاقه شرکت کنندگان قرار گرفت.
در یکی از جدیدترین پژوهشهای صورت گرفته در همین زمینه در سال Buil Beltran (2024) تاثیر دوبله بر مهارتهای انگیزشی و گفتاری 95 دانشجو سطح متوسط بررسی شد. در این تحقیق از شرکت کنندگان خواسته شد در فعالیتی در رابطه با مصاحبه شغلی شرکت کنند. نتایج تحقیق نشان داد استفاده از دوبله بصورت مستمرتاثیر بیشتری بر تولید گفتار دارد. علاوه بر این شرکت کنندگان در گروه آزمایش دوبله را فعالیت جذاب و کاهش دهنده اضطراب توصیف کردند.
در مجموع با توجه به مطالعات پیشین می توان گفت آموزش زبان با استفاده از فعالیت دوبله در ایجاد انگیزه و اشتیاق در زبان آموزان و همچنین بهبود عملکرد مهارت گفتاری، روانی گفتار، تلفظ و لهجه موثر است و می تواند بعنوان شیوه ای جذاب و تاثیرگذار در فرایند آموزش گنجانده شود.
